Chỉ trong vòng 5 năm (2020–2025), hệ thống đường bộ cao tốc Việt Nam đã có bước phát triển chưa từng có trong lịch sử, với hơn 2.000km cao tốc được hoàn thành và thông xe, nâng tổng chiều dài toàn mạng lưới lên 3.188km (hơn **3.500km nếu tính cả nút giao và đường dẫn).
Việc hình thành mạng lưới cao tốc liên thông Bắc – Nam và các trục ngang quan trọng đã giúp kết nối thông suốt từ Cao Bằng đến Cà Mau, rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, giảm chi phí logistics và mở ra không gian phát triển mới cho nhiều địa phương.
Tốc độ phát triển cao tốc nhanh nhất lịch sử
Trước năm 2010, Việt Nam chỉ có 89km cao tốc. Đến giai đoạn 2011–2020, nhờ các chủ trương phát triển kết cấu hạ tầng, chiều dài cao tốc tăng lên 1.163km. Đặc biệt, trong giai đoạn 2021–2025, hàng loạt cơ chế đặc thù được ban hành, giúp rút ngắn thủ tục đầu tư, phân cấp mạnh cho địa phương và chủ động nguồn vật liệu.
Nhờ đó, chỉ trong 5 năm, chiều dài cao tốc đã tăng gần gấp 3 lần, trở thành giai đoạn phát triển nhanh nhất của ngành giao thông vận tải Việt Nam.
Hình thành trục liên kết kinh tế – logistics – du lịch
Các tuyến cao tốc sau khi đưa vào khai thác đã mang lại hiệu quả rõ rệt về kinh tế – xã hội:
-
Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh: rút ngắn thời gian Hà Nội – Hạ Long còn khoảng 1,5 giờ, hình thành trục liên kết cảng biển – sân bay – cửa khẩu, thúc đẩy logistics và du lịch.
-
TP.HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận – Cần Thơ: giảm ùn tắc, rút ngắn thời gian vận chuyển nông sản Đồng bằng sông Cửu Long, hạ chi phí logistics.
-
Đà Nẵng – Quảng Ngãi: tăng an toàn giao thông, hỗ trợ chuỗi cung ứng khu công nghiệp miền Trung.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, các địa phương có cao tốc đi qua ghi nhận tăng trưởng GRDP và thu ngân sách cao hơn mức bình quân cả nước.
Mở không gian phát triển mới cho các địa phương
Đầu tư cao tốc không chỉ phục vụ giao thông mà còn tái cấu trúc không gian kinh tế. Khi thời gian di chuyển được rút ngắn, dòng vốn đầu tư, lao động và công nghệ có xu hướng dịch chuyển ra khỏi các đô thị lõi, hướng về các tỉnh có quỹ đất lớn, chi phí đầu tư thấp.
Các khu công nghiệp, khu logistics, đô thị vệ tinh và dịch vụ dọc tuyến cao tốc được hình thành, góp phần giảm áp lực cho đô thị trung tâm và thúc đẩy phát triển cân bằng giữa các vùng miền.
Cú hích cho du lịch và bất động sản khu vực
Thực tế cho thấy, nhiều địa phương ghi nhận lượng khách du lịch tăng mạnh sau khi cao tốc đi vào khai thác:
-
Hải Phòng tăng hơn 1,6 lần
-
Quảng Ninh tăng gần 1,8 lần
-
Lào Cai tăng trên 2,4 lần
Hạ tầng cao tốc cũng góp phần nâng giá trị đất đai tại các khu vực có khả năng kết nối tốt, đồng thời tạo điều kiện phát triển các dự án dịch vụ, thương mại, du lịch ven tuyến.
Cao tốc – trụ cột ổn định tăng trưởng dài hạn
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, đầu tư công vào hạ tầng giao thông, đặc biệt là cao tốc, đóng vai trò trụ cột ổn định tăng trưởng. Mỗi đồng vốn đầu tư vào hạ tầng tạo ra hiệu ứng lan tỏa lớn tới các ngành vật liệu xây dựng, cơ khí, logistics, dịch vụ và tạo ra hàng trăm nghìn việc làm.
Về dài hạn, mạng lưới cao tốc đồng bộ Bắc – Nam và kết nối vùng sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia, giúp Việt Nam thu hút đầu tư, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Hạ tầng đi trước – mở đường cho phát triển bền vững
Việc hoàn thành mục tiêu hơn 3.000km cao tốc không chỉ là dấu mốc hạ tầng, mà còn là nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng mới. Khi giao thông đi trước một bước, sẽ tạo đà cho cải cách thể chế, phát triển công nghiệp, logistics, du lịch và kinh tế vùng một cách bền vững và dài hạn.
