Việc thí điểm thu phí điện tử không dừng (ETC) bỏ barie đầu vào trên một số tuyến cao tốc đã cho thấy hiệu quả rõ rệt, tạo tiền đề quan trọng để tiến tới bỏ hoàn toàn barie thu phí cao tốc trong thời gian tới.
Thí điểm ETC không barie: Lưu thông nhanh, giảm ùn tắc
Từ giữa năm 2024, Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) cho phép triển khai thí điểm mô hình ETC đa làn tự do không barie tại đầu vào, đầu ra vẫn duy trì barie, trên các tuyến:
-
Diễn Châu – Bãi Vọt
-
Nha Trang – Cam Lâm
-
Cam Lâm – Vĩnh Hảo
Thực tế khai thác cho thấy, phương tiện qua trạm nhanh hơn, giảm tình trạng ùn ứ so với thu phí truyền thống. Tuy nhiên, đầu ra vẫn có nguy cơ ùn tắc do còn barie và phát sinh xử lý thủ công.
Hệ thống vận hành ổn định, độ chính xác cao
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, hệ thống thu phí ETC thí điểm vận hành ổn định, các chỉ số kỹ thuật đáp ứng yêu cầu:
-
KPI đạt 100% tại Diễn Châu – Bãi Vọt và Cam Lâm – Vĩnh Hảo
-
Tuyến Nha Trang – Cam Lâm đạt 99,99%
Thiết kế, lắp đặt thiết bị bảo đảm khả năng nhận diện biển số, độ bao phủ và dự phòng phù hợp cho khai thác thực tế.
Những vướng mắc cần giải quyết
Dù đạt kết quả tích cực, mô hình vẫn gặp một số tồn tại:
-
Xe chưa dán thẻ ETC hoặc tài khoản không đủ số dư
-
Nhận diện biển số gặp khó khi thời tiết xấu, xe đi sát nhau
-
Phát sinh khâu hậu kiểm, đối soát sau thu phí
Những yếu tố này gây gián đoạn quy trình tự động, đặc biệt tại làn thu phí đầu ra.
Điều kiện để bỏ hoàn toàn barie thu phí
Theo các chuyên gia, để tiến tới bỏ barie cả đầu vào và đầu ra, cần triển khai đồng bộ các giải pháp:
-
Hoàn thiện hành lang pháp lý cho thu phí ETC trả sau
-
Xây dựng cơ chế truy thu, phạt nguội với xe không đủ điều kiện giao dịch
-
Bắt buộc dán thẻ ETC, kiểm soát số dư tài khoản
-
Ứng dụng đồng bộ thiết bị thu phí, camera giám sát, phần mềm nhận dạng
Hiện nay, hơn 95% phương tiện đã sử dụng ETC, là cơ sở quan trọng để triển khai giai đoạn tiếp theo.
Hướng tới nhân rộng trên toàn quốc
Từ kết quả thí điểm, mô hình đầu vào đa làn tự do không barie đã được áp dụng trên nhiều dự án cao tốc Bắc – Nam và sẽ tiếp tục nhân rộng trong thời gian tới.
Việc hoàn thiện kỹ thuật, pháp lý và tổ chức vận hành sẽ là yếu tố quyết định để Việt Nam bỏ hoàn toàn barie thu phí cao tốc, hướng tới giao thông thông suốt, hiện đại và an toàn.
