Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) vừa có văn bản đề xuất Bộ Xây dựng điều chỉnh quy hoạch tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng từ quy mô 6 làn xe hiện nay lên 8–10 làn xe, nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng trên trục giao thông huyết mạch phía Bắc.
Lưu lượng tăng nhanh, cao tốc tiệm cận ngưỡng thiết kế
Cao tốc Hà Nội – Hải Phòng có chiều dài 105 km, quy mô 6 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp, được đưa vào khai thác từ năm 2015. Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2050, tuyến đường này thuộc nhóm công trình ưu tiên đầu tư trước năm 2030.
Theo VIDIFI, sau gần 10 năm khai thác, lưu lượng phương tiện trên tuyến đã tăng hơn 3,6 lần, từ khoảng 18.000 xe quy đổi PCU/ngày lên 65.000 PCU/ngày. Đến hết năm 2024, lưu lượng tiếp tục tăng trung bình trên 10% mỗi năm, hiện đã đạt khoảng 90% năng lực thiết kế.
Thực tế khai thác cho thấy, tuyến cao tốc đã bắt đầu xuất hiện ùn tắc cục bộ, đặc biệt vào dịp lễ, Tết và cuối tuần.
Quốc lộ 5 quá tải, áp lực dồn lên cao tốc
Bên cạnh cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, quốc lộ 5 – tuyến đường song hành – đang phải gánh lưu lượng phương tiện cao gấp khoảng 3 lần so với thiết kế, thường xuyên xảy ra ùn tắc nghiêm trọng. Trước thực trạng này, VIDIFI dự báo lưu lượng trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng có thể vượt ngưỡng thiết kế từ năm 2028 nếu không sớm có phương án mở rộng.
Thuận lợi lớn về mặt bằng và kết cấu
Theo VIDIFI, tuyến cao tốc đã được giải phóng mặt bằng với bề rộng 100 m, hiện bố trí dải cây xanh trung bình khoảng 17 m mỗi bên. Do đó, việc mở rộng không cần giải phóng mặt bằng bổ sung, giúp tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian triển khai.
Phương án mở rộng dự kiến:
-
Nâng quy mô tuyến lên 8–10 làn xe, vẫn giữ 2 làn dừng khẩn cấp
-
Có thể tận dụng một phần làn dừng khẩn cấp để tổ chức làn xe mở rộng
-
Hệ thống đường gom hai bên tiếp tục đóng vai trò bệ phản áp, bảo đảm ổn định nền đường
Giải pháp mở rộng cầu, bảo đảm đồng bộ
Trên toàn tuyến hiện có 30 cầu bêtông cốt thép, gồm các dạng kết cấu nhịp đúc hẫng, dầm giản đơn, dầm hộp. Phương án được đề xuất là xây dựng các cầu độc lập song song với cầu hiện hữu, có kết cấu và khẩu độ tương tự. Mỗi cầu mới bảo đảm 2 làn xe và 1 làn dừng khẩn cấp, đáp ứng yêu cầu khai thác lâu dài.
Đường sắt mới không làm giảm vai trò của cao tốc
VIDIFI cũng đánh giá, việc đầu tư tuyến đường sắt Trung Quốc – Lào Cai – Hà Nội – Hạ Long trong tương lai không ảnh hưởng đáng kể đến lưu lượng phương tiện trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng. Phần lớn xe container, xe tải chở hàng hiện vẫn lưu thông trên quốc lộ 5; khi đường sắt đi vào khai thác, áp lực chủ yếu sẽ được chia sẻ cho quốc lộ 5, thay vì làm giảm nhu cầu đi lại trên tuyến cao tốc.
Hướng tới đầu tư mở rộng trong giai đoạn phù hợp
Theo lãnh đạo VIDIFI, sau khi quy hoạch được điều chỉnh, doanh nghiệp sẽ đề xuất đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng vào thời điểm phù hợp, bảo đảm đồng bộ hạ tầng, nâng cao năng lực thông hành và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng Đồng bằng sông Hồng và khu vực cảng biển phía Bắc.
